آموزش عکاسی برای کودکان؛ از اولین عکس تا یادگیری اصول عکاسی
آموزش عکاسی برای کودکان عکاسی میتواند برای کودکان فقط یک سرگرمی نباشد؛ بلکه راهی برای تقویت خلاقیت،
دقت و نگاه متفاوت به محیط اطراف باشد. وقتی کودک دوربین را در دست میگیرد، یاد میگیرد به نور، رنگ، شکل،
فاصله و نحوه قرار گرفتن سوژهها در کادر توجه کند.
البته آموزش عکاسی به کودکان نباید از همان ابتدا با اصطلاحات پیچیدهای مانند سرعت شاتر، دیافراگم و ISO شروع شود.
بهتر است آموزش از تجربه و بازی آغاز شود و کودک بهمرور با مفاهیم فنی آشنا شود.
منابع آموزشی مرتبط با آموزش عکاسی به کودکان نیز بر تجربه کردن،
تغییر زاویه دید، توجه به کادر و یادگیری تدریجی تأکید دارند.
بهترین سن برای شروع آموزش عکاسی به کودک
برای شروع عکاسی یک سن مشخص و قطعی وجود ندارد. حتی کودکان کمسنوسال نیز میتوانند با یک دوربین ساده
یا وسیلهای که کنترل آن برایشان راحت است، مفهوم ثبت تصویر را تجربه کنند.
در سنین پایین بهتر است تمرکز روی موارد ساده باشد:
- پیدا کردن سوژههای جالب
- گرفتن عکس از رنگها و اشکال مختلف
- صاف نگه داشتن دوربین
- نزدیک و دور شدن از سوژه
- امتحان کردن زاویههای مختلف
- انتخاب عکسهای مورد علاقه
با بزرگتر شدن کودک میتوان مفاهیم تخصصیتری مانند نور، کادربندی، فوکوس و تنظیمات دستی را نیز به آموزش اضافه کرد.
آموزش عکاسی را با بازی شروع کنید
یکی از بهترین روشها برای آموزش عکاسی به کودکان این است که یادگیری را به یک بازی تبدیل کنیم.
برای مثال از کودک بخواهید در خانه یا فضای باز پنج چیز قرمز پیدا کند و از آنها عکس بگیرد. در مرحله بعد میتوانید از او بخواهید از یک سوژه از سه زاویه متفاوت عکاسی کند.
این تمرین ساده چند مهارت مهم را همزمان تقویت میکند:
- توجه به محیط
- پیدا کردن سوژه
- تغییر زاویه دید
- انتخاب کادر
- خلاقیت در ثبت تصویر
هدف در مراحل اولیه این نیست که همه عکسها از نظر فنی بینقص باشند؛
مهمتر این است که کودک از تجربه کردن و عکس گرفتن لذت ببرد.
اولین چیزی که کودک باید یاد بگیرد: کادربندی
کادربندی یکی از مهمترین مفاهیم عکاسی است و میتوان آن را بدون توضیحهای پیچیده به کودک آموزش داد.
از کودک بخواهید قبل از گرفتن عکس به صفحه دوربین نگاه کند و از خودش بپرسد:
چه چیزی باید داخل عکس باشد و چه چیزی نباید دیده شود؟
برای شروع، تمرینهای زیر مفید هستند:
قانون یکسوم
به کودک توضیح دهید که لازم نیست همیشه سوژه را دقیقاً وسط تصویر قرار دهد. میتواند آن را کمی به سمت راست یا چپ ببرد و نتیجه را مقایسه کند.
پسزمینه را بررسی کن
گاهی خود سوژه زیباست اما یک وسیله اضافی در پسزمینه باعث شلوغ شدن عکس میشود. به کودک یاد دهید قبل از فشار دادن دکمه شاتر، یک نگاه کوتاه به اطراف سوژه داشته باشد.
از فاصلههای مختلف عکس بگیر
یک سوژه را از نزدیک، فاصله متوسط و دور عکاسی کنید. سپس تصاویر را کنار هم قرار دهید و درباره تفاوت آنها صحبت کنید.
این نوع تمرینها به کودک کمک میکند مفهوم کادر را از طریق تجربه یاد بگیرد.
نور را ساده و عملی آموزش دهید
برای آموزش نور نیازی نیست در ابتدا وارد مباحث تخصصی نورسنجی شوید.
یک تمرین ساده این است که کودک از یک اسباببازی یا وسیله مورد علاقه خود در سه موقعیت عکس بگیرد:
- کنار پنجره
- در یک فضای کمنور
- زیر نور مستقیم خورشید
بعد عکسها را با یکدیگر مقایسه کنید.
از این طریق کودک متوجه میشود که نور میتواند ظاهر، رنگ و حتی حس یک عکس را تغییر دهد.
برای شروع، نور طبیعی و ملایم معمولاً گزینه مناسبی است و به کودک اجازه میدهد بدون تجهیزات پیچیده، تفاوت نور را تجربه کند.
آموزش زاویه عکاسی به کودکان
یکی از جذابترین بخشهای آموزش عکاسی، تجربه کردن زاویههای مختلف است.
از کودک بخواهید از یک وسیله یا اسباببازی:
- از بالا
- از پایین
- از روبهرو
- از کنار
- از فاصله نزدیک
عکس بگیرد.
سپس از او بپرسید کدام تصویر را بیشتر دوست دارد و چرا.
این تمرین به کودک نشان میدهد که یک سوژه ثابت میتواند با تغییر زاویه، کاملاً متفاوت به نظر برسد. تجربه کردن زاویههای مختلف یکی از روشهای مؤثر برای شکلگیری نگاه شخصی کودک در عکاسی است.
چه دوربینی برای شروع مناسب است؟
برای آموزش عکاسی به کودک، لزوماً به گرانترین دوربین موجود نیاز ندارید.
در شروع، مهمتر از مشخصات حرفهای این است که دوربین:
- استفاده سادهای داشته باشد
- وزن مناسبی برای کودک داشته باشد
- دکمهها و منوی قابل فهمی داشته باشد
- امکان مشاهده سریع عکسها را فراهم کند
- در برابر استفاده روزمره مقاومت مناسبی داشته باشد
اگر کودک علاقه بیشتری نشان داد، میتوان به سراغ دوربینهای حرفهایتر رفت تا مفاهیمی مانند
کنترل نوردهی، فوکوس و لنزهای مختلف نیز به او آموزش داده شود.
اگر خانواده قصد خرید دوربین برای شروع آموزش را دارد، بهتر است ابتدا نیاز و سن کودک مشخص شود
و بعد مدل مناسب انتخاب شود؛ نه اینکه صرفاً به دنبال بالاترین مشخصات فنی باشیم.
چه زمانی دیافراگم، شاتر و ISO را آموزش دهیم؟
بعد از اینکه کودک با کادر، نور و زاویه دید آشنا شد، میتوان سراغ تنظیمات دوربین رفت.
سرعت شاتر
به زبان ساده توضیح دهید که سرعت شاتر روی نحوه ثبت حرکت تأثیر میگذارد.
میتوانید از یک کودک در حال حرکت یا یک توپ در حال پرتاب عکس بگیرید و نتیجه سرعتهای مختلف را مقایسه کنید.
دیافراگم
برای آموزش دیافراگم، از یک سوژه در مقابل پسزمینه استفاده کنید و تفاوت عکسهایی با پسزمینه واضح و محو را نشان دهید.
ISO
در مرحله بعد میتوان مفهوم ISO را با عکاسی در محیطهای روشن و کمنور معرفی کرد و توضیح داد
که افزایش ISO میتواند به ثبت عکس در نور کمتر کمک کند، اما ممکن است نویز تصویر نیز بیشتر شود.
لازم نیست کودک این مفاهیم را در یک جلسه حفظ کند. آموزش مرحلهای و همراه با تمرین نتیجه بهتری خواهد داشت.
یک پروژه عکاسی برای کودک طراحی کنید
یکی از بهترین روشها برای ادامه دادن آموزش، تعریف یک پروژه ساده است.
مثلاً از کودک بخواهید طی یک هفته از موضوع مشخصی عکس بگیرد:
«رنگهای اطراف من»
یا:
«زندگی یک روز من»
یا:
«پنج چیز جالب در محله ما»
در پایان هفته، عکسها را با هم ببینید و از کودک بخواهید سه عکس مورد علاقهاش را انتخاب کند و درباره دلیل انتخابش توضیح دهد.
این کار علاوه بر آموزش عکاسی، به کودک کمک میکند درباره تصاویر خودش فکر کند و دلیل انتخابهای بصریاش را توضیح دهد.
عکسهای کودک را نقد کنیم یا تشویق؟
در آموزش عکاسی به کودکان، نحوه بازخورد دادن اهمیت زیادی دارد.
اگر تمام تمرکز روی اشتباهات فنی باشد، ممکن است کودک خیلی زود علاقه خود را از دست بدهد.
بهتر است ابتدا درباره ایده و نگاه کودک صحبت کنید و سپس یک نکته کوچک برای بهتر شدن عکس پیشنهاد دهید.
به جای اینکه بگویید:
«این عکس خوب نیست.»
میتوانید بپرسید:
«اگر از سمت دیگر عکس میگرفتی، فکر میکنی چه تغییری ایجاد میشد؟»
این روش کودک را به فکر کردن و تجربه دوباره تشویق میکند.
تمرینهای ساده عکاسی برای کودکان
برای اینکه آموزش جذاب باقی بماند، میتوانید هر بار یک تمرین کوتاه به کودک بدهید:
1- از یک شیء در سه زاویه مختلف عکس بگیر.
2- پنج عکس با موضوع یک رنگ مشخص ثبت کن.
3- از یک سوژه در نور صبح و عصر عکس بگیر و تفاوت آنها را بررسی کن.
4-یک عکس از نمای نزدیک و یک عکس از نمای دور ثبت کن.
این تمرینها بهمرور باعث میشوند کودک به جای فشار دادن صرف دکمه شاتر، قبل از عکاسی به تصویر فکر کند.
آیا گوشی برای آموزش عکاسی به کودک مناسب است؟
بله. برای شروع آموزش، گوشی هوشمند نیز میتواند ابزار مناسبی باشد. کودک میتواند با استفاده از گوشی مفاهیمی مانند کادر، زاویه، نور، فاصله و انتخاب سوژه را تمرین کند.
بعد از اینکه علاقه و مهارت بیشتری پیدا کرد، میتوان سراغ دوربین عکاسی رفت و امکانات تخصصیتری مانند لنزهای مختلف و تنظیمات دستی را آموزش داد.
بنابراین شروع یادگیری الزاماً به خرید یک دوربین حرفهای وابسته نیست.
جمعبندی
آموزش عکاسی برای کودکان بهتر است از تجربه، بازی و مشاهده شروع شود و بهتدریج به سمت مفاهیم فنی حرکت کند.
کادربندی، نور، زاویه دید و انتخاب سوژه از مهمترین مهارتهایی هستند که کودک میتواند در همان مراحل ابتدایی یاد بگیرد.
پس از شکلگیری این مهارتها، آموزش مفاهیمی مانند دیافراگم، سرعت شاتر و ISO نیز سادهتر خواهد شد.
مهمتر از همه اینکه کودک باید فرصت داشته باشد اشتباه کند، تجربه کند و نگاه شخصی خودش را در عکسها پیدا کند.
سخن پایانی
اگر فرزندتان به عکاسی علاقه نشان میدهد، بهتر است به جای تمرکز زودهنگام روی تجهیزات حرفهای، ابتدا فرصت تجربه
و تمرین را برای او فراهم کنید. پس از مشخص شدن علاقه و سطح کودک، انتخاب یک دوربین مناسب میتواند قدم بعدی باشد.
برای بررسی تجهیزات عکاسی و دریافت راهنمایی درباره انتخاب دوربین مناسب، میتوانید
از مطالب آموزشی دوربین مرکزی اصفهان نیز استفاده کنید.